Chăn nuôi tháng 3/2019 - Dịch ASF lan rộng tại miền Bắc và LMLM nổ mạnh tại miền Trung khiến cả giá heo công ty lẫn heo dân tại thị trường nội địa đồng loạt có điều chỉnh giảm trong tháng 3 vừa qua
 

Chăn nuôi tháng 3/2019 - Dịch ASF lan rộng tại miền Bắc và LMLM nổ mạnh tại miền Trung khiến cả giá heo công ty lẫn heo dân tại thị trường nội địa đồng loạt có điều chỉnh giảm trong tháng 3 vừa qua

 

CÁC DIỄN BIẾN QUAN TRỌNG CỦA THỊ TRƯỜNG THÁNG 3/2019

DỰ BÁO CỦA USDA

USDA dự báo tháng 4 năm 2019

- Theo báo cáo tháng 4/2019 của USDA dự báo, sản lượng thịt heo toàn cầu sẽ giảm khoảng 4% trong năm 2019, còn gần 108.5 triệu tấn do sản lượng giảm mạnh ở Trung Quốc.

- Báo cáo tháng 4/2019 của USDA dự báo sản lượng thịt bò/bê toàn cầu năm 2019 sẽ tăng khoảng 2.2% so với năm 2018, ước đạt 63.6 triệu tấn, nhờ đóng góp của Brazil, Mỹ và Trung Quốc.

- Theo báo cáo tháng 4/2019 của USDA, sản lượng thịt gà thế giới năm 2019 được dự báo sẽ hơn 3% so với năm trước, lên mức kỷ lục 98.4 triệu tấn.

THỊ TRƯỜNG TRONG NƯỚC

Thịt heo

  • Dịch ASF lan rộng tại miền Bắc và LMLM nổ mạnh tại miền Trung khiến cả giá heo công ty lẫn heo dân tại thị trường nội địa đồng loạt có điều chỉnh giảm trong tháng 3 vừa qua.
  • Theo số liệu thống kê hải quan, trị giá nhập khẩu thịt heo đã qua giết mổ tháng 2/2019 đạt gần 1.28 triệu USD, giảm mạnh so với tháng trước, với mức chênh lệch thấp hơn 50%, tương đương thấp hơn gần 1.5 triệu USD; tuy nhiên, nếu so sánh với cùng kỳ năm ngoái thì mức chênh lệch là khá cao, cao gấp gần 5 lần, tương đương 1.01 triệu USD.

Thịt bò

  • Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, giá trị nhập khẩu trâu/bò sống của Việt Nam trong tháng 2/2019 đạt 17.51 triệu USD, giảm mạnh so với tháng trước, với mức giảm tới 48.7% tương đương với hơn 16.6 triệu USD; trong khi đó, nếu so sánh với cùng kỳ năm trước thì mức giảm lại rất nhẹ, khoảng 7.5%, tương đương hơn 1.41 triệu USD.

Thịt gà

       -  Nguồn cung gà khan trong khi nhu cầu tiêu thụ thịt gà tăng mạnh đẩy giá gà trắng tại cả 2 miền tăng tốt trong tháng 3 vừa qua.

-  Theo số liệu thống kê hải quan, trong tháng 2/2019 tổng kim ngạch nhập khẩu thịt gia cầm đã qua giết mổ của Việt Nam đạt gần 9.4 triệu USD, giảm mạnh so với tháng trước với mức giảm khoảng 51%, tương đương gần 9.72 triệu USD; nhưng nếu so sánh với cùng kỳ năm 2018 thì mức chênh lệch lại cao hơn, với mức tăng đạt 6.6%, tương đương hơn 578 nghìn USD.

THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ

-    Dịch tả heo châu Phi có diễn biến phức tạp tại Trung Quốc khiến nước này có thể phải tăng nhập khẩu các mặt hàng từ thịt để bù đắp lượng thịt heo thiếu hụt từ nội địa.

SỰ KIỆN

- Theo tin từ Reuters, hôm 12/3 Trung Quốc chính thức ban hành lệnh cấm nhập khẩu heo sống, heo rừng và các sản phẩm thịt heo từ Việt Nam sau khi Bộ NN Việt Nam liên tiếp công bố các ổ dịch tại miền Bắc nước này.

- Theo nhận định từ chuyên gia đến từ Rabobank, nhập khẩu thịt heo đông lạnh của Trung Quốc trong năm 2019 có thể tăng thêm 2 triệu tấn so với năm trước do nguồn cung nội địa thiếu hụt. trong báo cáo mới nhất, Bộ NN Mỹ cũng dự báo Trung Quốc có thể phải tăng nhập khẩu thịt heo thêm 33%, thịt gà thêm 32% và thịt bò thêm 20% do ảnh hưởng của dịch tả châu Phi khiến sản lượng thịt lợn của Trung Quốc giảm mạnh.

       

A.DỰ BÁO CỦA USDA

  1. Thịt heo

Theo báo cáo tháng 4/2019 của USDA dự báo, sản lượng thịt heo toàn cầu sẽ giảm khoảng 4% trong năm 2019, còn gần 108.5 triệu tấn do sản lượng giảm mạnh ở Trung Quốc. Dịch tả heo châu Phi (ASF) đã dẫn đến việc hiêu hủy hàng triệu con heo tại nước này. Trong khi đó, tại các quốc gia khác, sản xuất thịt heo lại đang tăng trưởng khá tốt, dẫn đầu là Mỹ với mức tăng đạt khoảng 4% và Brazil là 6%. Sản lượng thịt heo của EU trong năm 2019 sẽ giảm rất nhẹ so với năm 2018 do giá lợn hơi giảm và chi phí thức ăn cao hơn, nếu như ở năm 2018 là 24.3 triệu tấn thì 2019 dự báo là 24.2 triệu tấn; tuy nhiên, triển vọng xuất khẩu có xu hướng cải thiện có thể khuyến khích các nhà sản xuất mở rộng đàn vào cuối năm nay.

Xuất khẩu toàn cầu được dự báo sẽ cao hơn khoảng 8% trong năm 2019 do nhu cầu nhập khẩu tăng mạnh từ thị trường Trung Quốc và tăng trưởng kinh tế ổn định ở hầu hết các thị trường thịt heo lớn. Liên minh Châu Âu (EU) sẽ vẫn là khu vực xuất khẩu hàng đầu thế giới, với lượng ước đạt 3.25 triệu tấn trong năm 2019, tăng 11% so với năm 2018. Mỹ, Canada và Brazil cũng được dự báo lượng xuất khẩu cũng sẽ cao hơn năm trước. Với nhập khẩu, Trung Quốc vẫn là quốc gia có nhu cầu nhập khẩu thịt heo lớn nhất thế giới, với mức nhập khẩu năm 2019 được dự báo tăng 41% so với năm ngoái do tác động từ sự suy giảm đàn heo nội địa do dịch ASF gây ra.

Bảng 1. Sản xuất và thương mại thịt heo toàn cầu năm 2015 -2019 (nghìn tấn)

Năm

Sản xuất

Tiêu dùng

Nhập khẩu

Xuất khẩu

2015

112,008

111,527

6,719

7,237

2016

111.394

111,068

7,981

8,355

2017

112.114

111,642

7,883

8,308

Ước tính 2018

113.081

112,472

7,906

8,446

Dự báo 2019

108.494

108,236

8,766

9,083

Nguồn: Báo cáo World Markets and Trade, Bộ Nông nghiệp Mỹ tháng 4/2019

Bảng 2. Dự báo xuất khẩu thịt heo của một số nước lớn năm 2017-2019 (nghìn tấn)

Tên nước

2017

Ước tính 2018

Dự báo 2019

EU

2,858

2,934

3,250

Mỹ

2,554

2,663

2,801

Canada

1,351

1,330

1,390

Brazil

786

730

900

Nguồn: Báo cáo World Markets and Trade, Bộ Nông nghiệp Mỹ tháng 4/2019

Bảng 3. Dự báo nhập khẩu thịt heo của một số nước lớn năm 2017-2019 (nghìn tấn)

Tên nước

2017

Ước tính 2018

Dự báo 2019

Trung Quốc

1,620

1,561

2,200

Nhật Bản

1,475

1,481

1,525

Mê-xi-cô

1,083

1,188

1,235

Hàn Quốc

506

473

456

Nguồn: Báo cáo World Markets and Trade, Bộ Nông nghiệp Mỹ tháng 4/2019

  1. Thịt bò

Báo cáo tháng 4/2019 của USDA dự báo sản lượng thịt bò/bê toàn cầu năm 2019 sẽ tăng khoảng 2.2% so với năm 2018, ước đạt 63.6 triệu tấn, nhờ đóng góp của Brazil, Mỹ và Trung Quốc. Đứng đầu là Mỹ với sản lượng được dự báo trong nawm2 019 sẽ đạt 12.44 triệu tấn, tăng 1.5% so với năm ngoái; tiếp sau đó là Brazil với 10.2 triệu tấn và EU là 7.82 triệu tấn. Theo dự báo của USDA, Úc sẽ tiếp tục chứng kiến sự sụt giảm trong sản xuất thịt bò do hạn hán lan rộng ở 2 khu vực chăn nuôi gia súc lớn cộng với thiệt hại do lũ lụt nghiên trọng ở miền Bắc nước này. Tương tự, điều kiện thời tiết khô hạn dự kiến cũng sẽ ảnh hưởng đến chăn nuôi của EU.

Theo USDA, xuất khẩu toàn cầu năm 2019 được dự báo ở mức 10.84 triệu tấn. Trong đó, Brazil tiếp tục là nước xuất khẩu thịt bò/bê lớn nhất thế giới, với lượng xuất khẩu ước đạt 2.21 triệu tấn, sau đó đến Ấn Độ với 1.7 triệu tấn và đứng thứ ba là Úc với 1.58 triệu tấn. Với nhập khẩu, USDA dự báo, năm 2019, Trung Quốc vươn lên vị trí dẫn đầu trong danh sách các quốc gia nhập khẩu thịt bò lớn nhất thế giới với 1.68 triệu tấn, tăng 14.5% so với năm 2018 và Mỹ lui về vị trí thứ 2 với 1.37 triệu tấn.

Bảng 4. Sản xuất và thương mại thịt bò và thịt bê toàn cầu năm 2015-2019 (nghìn tấn)

Năm

Sản xuất

Tiêu dùng

Nhập khẩu

Xuất khẩu

2015

59,179

57,295

7,633

9,551

2016

59,659

57,918

7,680

9,423

2017

60,651

58,679

7,929

9,962

Ước tính 2018

62,193

60,258

8,609

10,553

Dự báo 2019

63,593

60,748

8,985

10,835

Nguồn: Báo cáo World Markets and Trade, Bộ Nông nghiệp Mỹ tháng 4/2019

Bảng 5. Dự báo xuất khẩu thịt bò và thịt bê của một số nước lớn năm 2019 (nghìn tấn)

Tên nước

2017

Ước tính 2018

Dự báo 2019

Brazil

1,856

2,083

2,210

Ấn Độ

1,849

1,556

1,700

Úc

1,485

1,662

1,575

Mỹ

1,297

1,432

1,476

Nguồn: Báo cáo World Markets and Trade, Bộ Nông nghiệp Mỹ tháng 4/2019

Bảng 6. Dự báo nhập khẩu thịt bò và thịt bê của một số nước lớn năm 2019 (nghìn tấn)

Tên nước

2017

Ước tính 2018

Dự báo 2019

Trung Quốc

974

1,467

1,680

Mỹ

1,358

1,360

1,365

Nhật Bản

817

865

890

Hàn Quốc

531

582

600

Nguồn: Báo cáo World Markets and Trade, Bộ Nông nghiệp Mỹ tháng 4/2019

  1. Thịt gà

Theo báo cáo tháng 4/2019 của USDA, sản lượng thịt gà thế giới năm 2019 được dự báo sẽ hơn 3% so với năm trước, lên mức kỷ lục 98.4 triệu tấn. Mỹ tiếp tục là nước sản xuất thịt gà lớn nhất thế giới với hơn 19.55 triệu tấn. Tiếp đến là Brazil, Trung Quốc và EU  với sản lượng được dự báo trong năm 2019 lần lượt sẽ là 13.64 triệu tấn, 12.65 triệu tấn và 12.48 triệu tấn.

Về xuất khẩu, xuất khẩu toàn cầu được dự báo tăng mạnh hơn 3% trong năm 2019 lên mức kỷ lục 11.6 triệu tấn. Mặc dù không phải là quốc gia sản xuất thịt gà lớn nhất thế giới nhưng Brazil lại là quốc gia xuất khẩu thịt khẩu lớn nhất thế giới năm 2019, đạt gần 3.8 triệu tấn thịt.

Trong năm 2019, Nhật Bản tiếp tục là thị trường nhập khẩu thịt gà lớn nhất thế giới với 1.1 triệu tấn. Tiếp theo là đến Mexico và EU, với lượng nhập lần lượt đạt 840 nghìn tấn và 680 nghìn tấn thịt. Nhu cầu tăng nhanh vượt xa so với sản xuất trong nước, đẩy nhập khẩu thịt gia cầm của Trung Quốc trong năm 2019 được dự báo sẽ tăng gần 70% so với năm ngoái.

Bảng 7. Sản xuất và thương mại thịt gà toàn cầu năm 2015 -2019 (nghìn tấn)

Năm

Sản xuất

Tiêu dùng

Nhập khẩu

Xuất khẩu

2015

91,352

89,691

8,726

10,304

2016

92,252

90,929

9,379

10,718

2017

93,622

91,853

9,313

11,025

Ước tính 2018

95,500

93,629

9,355

11,238

Dự báo 2019

98,382

96,464

9,698

11,594

Nguồn: Báo cáo World Markets and Trade, Bộ Nông nghiệp Mỹ tháng 4/2019

Bảng 8. Dự báo xuất khẩu thịt gà của một số nước lớn năm 2019 (nghìn tấn)

Tên nước

2017

Ước tính 2018

Dự báo 2019

Brazil

3,847

3,687

3,775

Mỹ

3,140

3,244

3,272

EU

1,326

1,429

1,460

Thái Lan

757

835

935

Nguồn: Báo cáo World Markets and Trade, Bộ Nông nghiệp Mỹ tháng 4/2019

Bảng 9. Dự báo nhập khẩu thịt gà của một số nước lớn năm 2019 (nghìn tấn)

Tên nước

2017

Ước tính 2018

Dự báo 2019

Nhật Bản

1,056

1,074

1,100

Mê-xi-cô

804

820

840

EU

693

703

720

Iraq

656

639

640

Nguồn: Báo cáo World Markets and Trade, Bộ Nông nghiệp Mỹ tháng40/2019

B. THỊ TRƯỜNG TRONG NƯỚC

1. THỊT LỢN/ HEO

Dịch ASF lan rộng tại miền Bắc và LMLM nổ mạnh tại miền Trung khiến cả giá heo công ty lẫn heo dân tại thị trường nội địa đồng loạt có điều chỉnh giảm trong tháng 3 vừa qua.

Dịch tả heo châu Phi tiếp tục lan rộng tại Việt Nam khi không chỉ xuất hiện tại miền Bắc mà còn lây lan vào tới khu vực miền Trung. Tính đến ngày 27/3, có tổng 23 tỉnh, thành phố công bố có dịch bệnh này trên địa bàn; tổng số heo bị tiêu hủy lên 73.000 con. Tại tỉnh Hưng Yên, theo công văn số 790/QĐ-UBND ban hành ngày 20/3/2019 thì giá heo hỗ trợ tiêu huỷ bằng 80% giá trị trường (40.000 đồng/kg) tức khoảng 32.000 đồng/kg với heo thịt và 48.000 đồng/kg với heo nái. Tuy nhiên, tại một số tỉnh khác vẫn để mức hỗ trợ 38.000 đồng/kg với heo thịt. Dịch ASF lan nhanh tại một số tỉnh đặt ra những khó khăn trong công tác tiêu huỷ do thiếu quỹ đất, dẫn tới việc tiêu huỷ không kịp thời. Phát biểu trong buổi làm việc với Bộ NNN và PTNT Việt Nam, chuyên gia đến từ Quỹ nông lương Liên hợp quốc (FAO) cho biết thế giới cần ít nhất 4 năm nữa mới có thể điều chế được virus phòng chống bệnh tả lợn châu Phi.

Với giao dịch heo hơi, tại khắp các vùng miền, trước tác động từ thông tin dịch bệnh, giá heo hơi đồng loạt có điều chỉnh giảm trong những tuần đầu tháng, chỉ đến nửa sau của tuần cuối tháng giá heo mới có xu hướng chững lại hoặc nhích tăng nhẹ. Tại thị trường miền Bắc-địa phương có ổ dịch tả heo châu Phi đầu tiên được công bố và lây lan rộng nhất cả nước, kiểm dịch làm chặt ở những địa phương đã công bố dịch hoặc xu hướng bán tháo ở những nơi chưa có dịch, cộng với nhu cầu tiêu thụ giảm mạnh khiến giao dịch heo hơi ảm đạm và liên tiếp có điều chỉnh giảm. Thậm chí, ở những tỉnh dịch nổ mạnh như Thái Bình, Hà Nam, Hưng Yên, Hải Phòng, các chốt kiểm dịch dày đặc nên heo dân hầu như không bán được hoặc chỉ bán chui vào ban đêm với số lượng ít. Theo đó, mức giá bán với heo dân thời điểm này chỉ dao động từ 31.000-35.000 đồng/kg, thấp hơn 7.000 đồng/kg so với cùng kỳ tháng trước nhưng vẫn cao hơn 2.500 đồng/kg so với cùng kỳ năm trước. Đến những ngày cận cuối tháng, do các trại dân ở một số vùng tạm thời ngưng bán ra thay vì bán chạy như trước giữ giá heo dân không còn giảm thêm. Diễn biến tương tự với heo công ty, do tiêu thụ chậm và tồn kho heo to từ các công ty tăng lên khiến các công ty cũng liên tiếp có điều chỉnh giảm, kéo giá xuống thấp nhất còn 31.000-33.000 đồng/kg, tuy nhiên, sang đến những ngày cận cuối tháng, giá heo công ty miền Bắc ngưng đà giảm và có chiều hướng nhích tăng lại do nhu cầu mua của thương lái tăng đẩy giá heo bán ra ở một số công ty nhích nhẹ lên 32.000-34.000 đồng/kg, trong khi đó một số công ty khác thì ngưng bán ra do biểu heo nhỏ và chờ giá tăng. Với mức giá này, giá heo miền Bắc thấp hơn từ 11.000-12.500 đồng/kg so với cùng kỳ tháng trước nhưng lại cao hơn 3.000-4.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm trước. Tương tự, tại thị trường miền Nam, giá heo hơi cũng liên tiếp có điều chỉnh giảm ở cả công ty lẫn trại dân; với heo công ty, giá bán ra còn 39.500-41.500 đồng/kg, thấp hơn 10.000-12.000 đồng/kg so với cùng kỳ tháng trước, nhưng vẫn cao hơn 10.500-11.500 đồng/kg so với cùng kỳ năm 2018; còn với heo dân, giá bán ra ở ngày cuối tháng còn dao động từ 36.000-41.000 đồng/kg, tùy phẩm cấp heo, tổng mức giảm từ 6.000-8.000 đồng/kg so với tuần đầu tháng, thấp hơn 12.000-14.000 đồng/kg so với cùng kỳ tháng trước nhưng vẫn cao hơn 9.000-11.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm 2018. Không nằm ngoài xu hướng chung, giá heo hơi miền Trung và miền Tây cũng đồng loạt giảm khi người dân lo ngại dịch bệnh nên đẩy bán ra cộng với tiêu thụ giảm sút. Theo đó, tại miền Tây, giá heo công ty tính đến những ngày cuối tháng còn quanh mức 40.000-42.000 đồng/kg , giảm 5.000-7.000 đồng/kg so với tuần đầu tháng, thấp hơn 11.500-13.500 đồng/kg so với cùng kỳ tháng trước nhưng vẫn cao hơn 10.500-12.500 đồng/kg so với cùng kỳ năm trước; giá heo dân khu vực này cũng còn dao động từ 38.000-42.000 đồng/kg ở cuối tháng, thấp hơn 8.000-9.000 đồng/kg so với cùng kỳ tháng trước.

Tin từ thương nhân cho biết, ở tuần giữa tháng 3, heo từ miền Bắc có thể đang được đóng túc tắc đi Lào qua cửa khẩu Tây Trang của tỉnh Điện Biên với lượng khoảng 2-3 xe/ngày.

Hình 1.Diễn biến giá lợn hơi tại Đồng Nai và Thái Bình từ năm 2016-3/2019 (đồng/kg)

     Nguồn: CSDL AgroMonitor

-Theo số liệu thống kê hải quan, trị giá nhập khẩu thịt heo đã qua giết mổ tháng 2/2019 đạt gần 1.28 triệu USD, giảm mạnh so với tháng trước, với mức chênh lệch thấp hơn 50%, tương đương thấp hơn gần 1.5 triệu USD; tuy nhiên, nếu so sánh với cùng kỳ năm ngoái thì mức chênh lệch là khá cao, cao gấp gần 5 lần, tương đương 1.01 triệu USD. Brazil tiếp tục là quốc gia xuất khẩu thịt heo đã qua giết mổ nhiều nhất vào Việt Nam trong tháng 2/2019, với kim ngạch xuất khẩu đạt gần 0.56 triệu USD, chiếm 44% thị phần; theo sau đó là Tây Ban Nha, Bỉ và Đức. Đối với xuất khẩu, giá trị xuất khẩu thịt heo đã qua giết mổ của Việt Nam sang các thị trường khác trong tháng 2 đạt hơn 4.31 triệu USD, giảm nhẹ so với tháng trước, với mức giảm là 13.8% tương đương gần 700 nghìn USD; so với cùng kỳ năm trước, mức xuất khẩu lại có biến động tăng với mức tăng rất mạnh, khoảng 56.3%, tương đương hơn 1.55 triệu USD. Hong Kong tiếp tục là thị trường nhập khẩu thịt heo đã qua giết mổ lớn nhất của Việt Nam trong tháng 2 với kim ngạch nhập khẩu đạt gần 3.84 triệu USD, chiếm 88.9% thị phần.

Bảng 10. Kim ngạch xuất nhập khẩu thịt heo đã qua giết mổ của Việt Nam năm 2016 - 2019 (triệu USD)

Năm

Tháng

Nhập khẩu (triệu USD)

Xuất khẩu (triệu USD)

2016

1

1.7

5.8

2

1.0

4.4

3

1.5

6.8

4

2.0

5.7

5

1.6

6.8

6

1.3

8.2

7

1.9

7.6

8

1.4

9.5

9

1.2

9.0

10

1.5

8.9

11

1.5

9.6

12

2.3

9.0

2017

1

1.7

7.2

2

2.0

7.0

3

1.4

9.5

4

0.97

5.35

5

1.55

6.57

6

1.29

5.48

7

1.303

5.94

8

0.48

5.87

9

0.32

4.40

10

0.65

4.33

11

0.51

3.65

12

0.91

4.66

2018

1

0.62

4.25

 

2

0.26

2.76

 

3

1.48

4.13

 

4

0.80

2.31

 

5

0.84

3.49

 

6

1.03

3.57

 

7

2.02

3.09

 

8

2.10

4.67

 

9

4.50

3.06

 

10

4.75

4.68

 

11

6.13    

3.89

 

12

4.17

5.00

2019

1

2.77

5.00

2

1.28

4.31

Nguồn: AgroMonitor tổng hợp

Hình 2. Kim ngạch nhập khẩu thịt lợn đã qua giết mổ năm 2017 - 2019 (triệu USD)

            Nguồn: CSDL AgroMonitor

 

  1. THỊT BÒ

- Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, giá trị nhập khẩu trâu/bò sống của Việt Nam trong tháng 2/2019 đạt 17.51 triệu USD, giảm mạnh so với tháng trước, với mức giảm tới 48.7% tương đương với hơn 16.6 triệu USD; trong khi đó, nếu so sánh với cùng kỳ năm trước thì mức giảm lại rất nhẹ, khoảng 7.5%, tương đương hơn 1.41 triệu USD. Trong tháng 2, Úc tiếp tục là quốc gia giữ tỷ trọng cao nhất trong các quốc gia cung cấp trâu/bò sống cho Việt Nam, với kim ngạch nhập khẩu từ nước này đạt 9.94 triệu USD, chiếm 56.8% thị phần; theo sau đó là Thái Lan với 6.83 triệu USD, chiếm 39% thị phần.

Với thịt trâu/bò đã qua giết mổ, giá trị nhập khẩu trong tháng 2 cũng giảm mạnh so với tháng trước, với mức nhập khẩu giảm còn gần 14.6 triệu USD, giảm 52.1% so với tháng trước, tương đương 15.84 triệu USD; tuy nhiên, mức nhập khẩu tháng 2/2019 lại tăng so với cùng kỳ năm ngoái, mức tăng khoảng 25.5%, tương đương hơn 2.96 triệu USD. Tương tự như tháng trước, Ấn Độ tiếp tục giữ vị trí đứng đầu trong các quốc gia xuất khẩu thịt với thịt trâu/bò đã qua giết mổ vào Việt Nam, với kim ngạch xuất khẩu đạt 7.65 triệu USD, chiếm 52.4% thị phần. Theo sau đó là Úc, với kim ngạch đạt 3.97 triệu USD, chiếm 27.2% và Mỹ với kim ngạch đạt 2.34 triệu USD, chiếm 16.05%.

Bảng 11. Kim ngạch nhập khẩu trâu/bò sống của Việt Nam năm 2016 – 2019 (triệu USD)

Tháng

2016 (triệu USD)

2017 (triệu USD)

2018 (triệu USD)

2019 (triệu USD)

TT %

1

53.9

29.7

21.35

34.12

+59.86

2

31.7

21.9

18.92

17.51

-7.46

3

25.1

6.5 

28.06

 

 

4

42.0

22.6 

33.58

 

 

5

37.6

45.09 

32.70

 

 

6

16.3

54.29 

24.47

 

 

7

26.8

26.68 

26.84

 

 

8

22.9

13.18 

33.67

 

 

9

29.9

18.26 

17.08

 

 

10

31.9

27.84 

41.70

 

 

11

16.1

22.00 

33.34

 

 

12

15.9

33.74 

43.93

 

 

Tổng

350.1

321.82

355.62

51.63

 

Hình 3. Kim ngạch nhập khẩu trâu/bò sống của Việt Nam năm 2017 – 2019 (triệu USD)

Nguồn: CSDL AgroMonitor

  1. THỊT GÀ
    1. Gà trắng

Nguồn cung gà khan trong khi nhu cầu tiêu thụ thịt gà tăng mạnh đẩy giá gà trắng tại cả 2 miền tăng tốt trong tháng 3 vừa qua.

Thị trường gà trắng đã có một diễn biến vô cùng sôi động trong tháng 3 vừa qua khi mức giá được tăng từ 17.000-20.000 đồng/kg tại cả 2 miền Bắc - Nam. Tại thị trường miền Bắc, giá gà liên tiếp được đẩy tăng đặc biệt là trong 2 tuần giữa tháng, đẩy giá gà bán ra lên quanh mức 44.500-45.000 đồng/kg, và mặc dù ở nửa đầu của tuần cuối tháng giá có giảm nhẹ trở lại nhưng ngay sau đó lại điều chỉnh tăng lại mức này. Với mức giá cao nhất đạt 45.000 đồng/kg, giá gà trắng miền Bắc có tổng mức tăng đạt 20.000 đồng/kg so với hồi đầu tháng, cao hơn 21.000 đồng/kg so với cùng kỳ tháng trước và cao hơn 9.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm 2018.  Những nguyên nhân khiến giá gà có biến động mạnh như vậy là do (1) Ở thời điểm nghỉ Tết nguyên đán người dân không vào đàn nuôi khiến nguồn cung khan ở thời điểm tháng 3 này; (2) Nhu cầu tiêu thụ thịt gà tốt hơn khi những thông tin về dịch bệnh trên đàn heo có chiều hướng lan rộng. Còn tại thị trường miền Nam, khi giá gà miền Bắc bắt đầu có xu hướng tăng mạnh ở tuần thứ 2 trong khi giá gà miền Nam vẫn chưa có nhiều biến động, quãng chênh lệch giá 2 miền được kéo rộng, đạt khoảng 10.000 đồng/kg nên nhiều lái có xu hướng gom hàng từ Nam ra Bắc tiêu thụ. Đây cũng là lực đẩy giúp giá gà miền Nam tăng tốt ở những ngày sau đó. Tính đến ngày cuối tháng, giá gà trắng tại miền Nam đạt mức 39.000 đồng/kg, tổng mức tăng đạt 17.000 đồng/kg so với hồi đấu tháng, cao hơn 11.000 đồng/kg so với cùng kỳ tháng trước và cao hơn 16.000-17.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm trước.

Hình 4. Diễn biến giá gà trắng tại miền Bắc và miền Nam từ tháng 10/2016-3/2019 (đồng/kg)

Nguồn: CSDL AgroMonitor

3.2. Gà tam hoàng

Không có biến động mạnh và tích cực như giá gà trắng, giá gà màu tại miền Bắc điều chỉnh giảm 6.000 đồng/kg ở tuần đầu tháng rồi tăng lại mức tương đương ở tuần sau đó và duy trì mức giá 36.000 đồng/kg cho tới hết tháng. Với mức giá này, giá gà màu miền Bắc tương đương với cùng kỳ tháng trước nhưng lại thấp hơn 6.000-7.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm 2018. Còn tại thị trường miền Nam, nguồn cung gà ra thị trường nhiều khiến giá gà màu liên tiếp có điều chỉnh giảm trong 3 tuần đầu tháng, kéo giá giao dịch còn ở mức 29.000 đồng/kg, giảm 5.000 đồng/kg so với hồi đầu tháng, thấp hơn 7.000 đồng/kg so với cùng kỳ tháng trước và thấp hơn 7.000-8.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm trước.

Hình 5. Diễn biến giá gà tam hoàng tại miền Bắc và miền Nam từ tháng 10/2016 – tháng 3/2019 (đồng/kg)

Nguồn: CSDL AgroMonitor

- Theo số liệu thống kê hải quan, trong tháng 2/2019 tổng kim ngạch nhập khẩu thịt gia cầm đã qua giết mổ của Việt Nam đạt gần 9.4 triệu USD, giảm mạnh so với tháng trước với mức giảm khoảng 51%, tương đương gần 9.72 triệu USD; nhưng nếu so sánh với cùng kỳ năm 2018 thì mức chênh lệch lại cao hơn, với mức tăng đạt 6.6%, tương đương hơn 578 nghìn USD. Không giống như trước, trong tháng 2 này Hàn Quốc vươn lên đứng đầu trong danh sách các quốc gia có thị phần xuất khẩu thịt gà đã qua giết mổ lớn nhất vào Việt Nam với tổng kim ngạch đạt 2.59 triệu USD, chiếm 27.6% tổng kim ngạch. Tháng này, Mỹ lùi về đứng vị trí thứ 2 với 2.39 triệu USD, chiếm 25.4% thị phần, và theo sau đó là Ba Lan với kim ngạch xuất khẩu đạt 1.06 triệu USD, chiếm 11.2% thị phần.

Bảng 12. Kim ngạch nhập khẩu thịt gia cầm đã qua giết mổ của Việt Nam năm 2016-2019 (triệu USD)

Tháng

2016 triệu USD

2017 triệu USD

2018 triệu USD

2019 triệu USD

TT %

1

7.6

6.1

16.3

19.12

+17.3

2

5.3

7.5 

8.82

9.39

+6.6

3

10.0

8.1 

15.35

 

 

4

9.0

7.6 

11.31

 

 

5

10.7

11.74 

17.21

 

 

6

10.1 

9.31

15.36

 

 

7

13.2

9.44 

14.67

 

 

8

10.7

8.93 

14.76

 

 

9

6.8

7.64 

14.33

 

 

10

6.7

9.12 

19.14

 

 

11

8.5

11.76 

19.66

 

 

12

10.9

16.21 

19.20

 

 

Tổng

99.4

113.38

186.10

28.51

 

Hình 6. Kim ngạch nhập khẩu thịt gia cầm đã qua giết mổ của Việt Nam năm 2017 – 2019 (triệu USD)

Nguồn: CSDL AgroMonitor

THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ                                                              

Dịch tả heo châu Phi có diễn biến phức tạp tại Trung Quốc khiến nước này có thể phải tăng nhập khẩu các mặt hàng từ thịt để bù đắp lượng thịt heo thiếu hụt từ nội địa.

Trong tháng 3 vừa qua, Trung Quốc tiếp tục công bố thêm các ổ dịch tả heo châu Phi mới:

 

STT

Ngày

Địa phương có dịch

Thiệt hại

1

7-3

Quý Cảng, Quảng Tây

Trên 1 trang trại có 3172 con trong đó có 20 con đã chết

2

12-3

Tứ Xuyên

Dịch tả châu Phi được phát hiện trên 1 xe chở 150 con heo đi từ tỉnh Tứ Xuyên khi xe này dừng tại đường cao tốc, trong đó có 9 con đã chết

3

21-3

Trùng Khánh

Trên 1 trang trại có 91 con trong đó có 6 con đã chết và 9 con bị bệnh

4

28-3

Cam Túc

Trên 1 trang trại có 190 con, trong đó có 37 con đã chết và 143 con mắc bệnh

 

Việc chính phủ công bố phát hiện dịch tả châu Phi trên 1 xe chở heo đi từ tỉnh Tứ Xuyên – tỉnh chăn nuôi lớn nhất của Trung Quốc mà không phải từ trại chăn nuôi làm dấy lên lo ngại về tính xác thực trong kiểm soát dịch bệnh. Thông tin bên lề về việc nhập khẩu đậu tương- loại nguyên liệu đánh giá sức khỏe ngành chăn nuôi Trung Quốc ghi nhận sự sụt giảm tới 17% trong tháng 2 sau khi đã giảm gần 15% trong tháng 1. Theo tin từ Reuters, hôm 12/3 Trung Quốc chính thức ban hành lệnh cấm nhập khẩu heo sống, heo rừng và các sản phẩm thịt heo từ Việt Nam sau khi Bộ NN Việt Nam liên tiếp công bố các ổ dịch tại miền Bắc nước này. Hôm 20/3, Reuters cập nhật, dịch tả lợn châu Phi tại Trung Quốc có thể không được báo cáo đầy đủ do có nhiều trại không công bố dịch kịp thời. Tiêu biểu là trang trại hơn 20.000 con của công ty chăn nuôi Xinda – thành viên của tập đoàn nông nghiệp Hà Bắc Dawu bị dịch từ hồi đầu tháng 1 nhưng phải đến cuối tháng 2 thì Bộ NN Trung Quốc mới công bố về ổ dịch này. Khoảng 15.000 con lợn từ trang trại này đã bị chết và nhiều con lợn khi test bởi bộ công cụ cho kết quả dương tính với virus tả châu Phi, trái ngược hoàn toàn với kết quả âm tính trước đó của phòng thí nghiệm quận Xushi, thuộc thành phố Baoding, cách thủ đô Bắc Kinh khoảng 1 giờ lái xe. Thậm chí, theo thông tin từ tập đoàn này, dịch tả heo châu Phi ở tỉnh Hà Bắc nghiêm trọng hơn nhiều so với những công bố chính thức. Phần lớn các trang trại ở Hà Bắc đã phát hiện có virus ASF và tình hình cũng tương tự ở tỉnh Hà Nam, Liêu Ninh và nhiều tỉnh khác.  

Theo tin từ Cục dự trữ quốc gia Trung Quốc, đợt mua trữ thịt heo vào kho dự trữ quốc gia lần 2 được tiến hành từ ngày 18/03 cho tới ngày 14/05 với tổng lượng mua là 50.000 tấn, chia đều cho 2 khu vực miền Bắc và miền Nam. Toàn bộ số thịt heo mua vào trữ phải âm tính với virus tả châu Phi.

Theo quy định của chính quyền Trung Quốc, các xét nghiệm chính thức về dịch tả châu Phi phải đến từ phòng thí nghiệm được nhà nước phê duyệt, cho dù đã có nhiều bộ công cụ được bày bán sẵn. Nông dân và một số chuyên gia trong ngành chăn nuôi của Trung Quốc cho rằng dịch tả heo châu Phi tại Trung Quốc diễn biến phức tạp và lan rộng hơn nhiều so với các báo cáo chính thức. Theo luật của Trung Quốc, với mỗi ổ dịch được công bố thì heo của ổ dịch đó và các trang trại trong vòng bán kính 3km đều phải được tiêu huỷ và người chăn nuôi sẽ được hỗ trợ 180 USD/con (tương đương khoảng 4.2 triệu VND). Tuy nhiên, trên thực tế điều này có thể không được thực hiện đầy đủ.

Trong diễn biến khác, tin từ Trung Quốc cho biết các nhà nghiên cứu đến từ tỉnh Hắc Long Giang đã thành công trong việc phân lập được 1 chủng virus tả châu Phi, bước đầu tiên để hướng tới sản xuất vắc xin thương mại. Tuy nhiên, để đạt được những bước tiếp theo cho việc sản xuất vắc xin tả châu Phi là không dễ dàng nên khó có thể nói được khi nào có thể bắt đầu.

Theo nhận định từ chuyên gia đến từ Rabobank, nhập khẩu thịt heo đông lạnh của Trung Quốc trong năm 2019 có thể tăng thêm 2 triệu tấn so với năm trước do nguồn cung nội địa thiếu hụt. Tuy nhiên, sự thiếu hụt này sẽ thể hiện rõ hơn vào nửa cuối năm 2019. Báo cáo từ Bộ NN Mỹ cho thấy, trong 2 tháng đầu năm 2019, Mỹ đã xuất khẩu gần 26.000 tấn thịt heo đi Trung Quốc, tăng gấp 2,5 lần so với cùng kỳ năm trước, bất chấp việc thịt heo Mỹ đang bị áp thuế lên tới 62% tại Trung Quốc. Bên cạnh đó, theo thống kê USDA, trong tuần kết thúc vào ngày 7/3, Trung Quốc đã nhập 23.846 tấn thịt heo Mỹ để bù đắp cho lượng thiếu hụt. Ở tuần tiếp sau đó (từ 8-14/3), Mỹ xuất khẩu 4.600 tấn thịt lợn đi Trung Quốc và bán thêm cho Trung Quốc 3.000 tấn. Theo tin cập nhật ngày 25/3, giá thịt lợn tương lai cho hàng giao tháng 6/2019 trên sàn giao dịch CBOT (Mỹ) tiệm cận ngưỡng 100 Uscent/pound, tương đương hơn 2,2 USD/kg – mức cao nhất kể từ khi hợp đồng này bắt đầu có giao dịch vào cuối năm 2017, đưa tổng mức tăng của riêng tháng 3 lên tới gần 30%. Theo Bloomberg, Trung Quốc có thể phải nhập khẩu tới 300.000 tấn thịt lợn từ Mỹ trong năm 2019, tăng gần gấp 3,5 lần so với năm 2018 như một nỗ lực làm giảm căng thẳng thương mại giữa 2 nước, đồng thời bù đắp cho sự thiếu hụt của nguồn cung nội địa. Thống kê từ hải quan Trung Quốc cho thấy, trong 2 tháng đầu năm 2019, nhập khẩu thịt heo đông lạnh của Trung Quốc đạt hơn 200.000 tấn, tăng 14% so với cùng kỳ năm trước. Theo một chuyên gia phân tích chăn nuôi độc lập của Mỹ cho biết, giá thịt heo Mỹ đã có điều chỉnh giảm để bù đắp thuế quan cho Bắc Kinh. Ngoài ra, gần đây Trung Quốc cũng đã nối lại việc nhập khác sản sản phẩm nông nghiệp khác của Mỹ như đậu nành, lúa miến. Ngoài ra, trong báo cáo mới nhất, Bộ NN Mỹ cũng dự báo Trung Quốc có thể phải tăng nhập khẩu thịt heo thêm 33%, thịt gà thêm 32% và thịt bò thêm 20% do ảnh hưởng của dịch tả châu Phi khiến sản lượng thịt lợn của Trung Quốc giảm mạnh. Ngoài ra, do chưa có vắc xin đặc hiệu để phòng chống loại dịch này nên Trung Quốc sẽ mất vài năm để khôi phục lại đàn heo.

Trang tin Focus Taiwan đưa tin hôm 7/3, 1 gói hoành thánh thịt heo được du khách Trung Quốc vứt trong 1 thùng rác của cảng Đài Bắc hôm 20/2 cho kết quả dương tính với tả châu Phi. Sau đó vài ngày, hôm 12/3, trang này lại đưa tiếp thông tin về việc một gói tai heo từ du khách Trung Quốc vất trong thùng rác của sân bay Tùng Sơn, Đài Bắc cho kết quả xét nghiệm dương tính với tả châu Phi. Được biết gói tai heo này có nguồn gốc từ Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên. Bên cạnh đó, 1 con heo chết dạt vào bờ biển Lieyu thuộc Kinmen của Đài Loan hôm 12/3 cho kết quả dương tính với virus tả châu Phi. Đây là trường hợp thứ 3 heo chết trôi dạt vào bờ biển của Đài Loan dương tính với virus tả châu Phi. Vị trí heo được tìm thấy cách thành phố Hạ Môn, tỉnh Phúc Kiến khoảng 6km. Ngoài ra, trang tin Focus Taiwan hôm 19/3 đưa tin, thêm một trường hợp dương tính với virus tả châu Phi được phát hiện tại sân bay quốc tế Tung Sơn – Đài Bắc trên mẫu vật phẩm là chiếc xúc xích được bỏ trong thùng rác của du khách đến từ tỉnh An Huy (Trung Quốc). Như vậy, tính đến hết tuần 3 tháng 3, tổng cộng đã có 33 mẫu test dương tính với tả châu Phi trên những sản phẩm thịt heo từ Trung Quốc được mang tới Đài Loan, trong đó có 1 ca tháng 10, 2 ca tháng 11, 4 ca tháng 12, 11 ca tháng 1, 11 ca tháng 2 và riêng tháng 3 là 4 mẫu. Trước đó Bộ NN Mỹ cũng cảnh báo về việc có gần 500 tấn thịt heo từ Trung Quốc được nhập lậu tới cảng New Jesey (Mỹ) có thể mang đến rủi ro cho đàn vật nuôi của Mỹ. Uỷ ban nông nghiệp Đài Loan cho biết, từ đầu tháng 3, nước này đã bắt đầu tiến hành kiểm tra hành lý xách tay từ du khách đến từ Thái Lan để kiểm tra virus tả châu Phi trên các sản phẩm thịt nhập khẩu sau khi dịch tả châu Phi có xu hướng lây lan mạnh tại Việt Nam.

Với giao dịch heo hơi, mặc dù chính phủ Trung Quốc mở kho thu mua thịt heo vào trữ đông lạnh từ ngày 18/03 cho tới ngày 14/05 nhưng giá heo hơi trong tháng 3 cũng chưa có biến động tích cực nhờ hoạt động này. Cụ thể, giá heo bình quân tại Trung Quốc có biến động tăng-giảm thất thường trong tháng 3 vừa qua, và tính đến ngày cuối tháng giảm so với hồi giữa tháng, bình quân còn 15.10 tệ/kg, tương đương 52.000 đồng/kg.

Hình 7. Đồ thị giá heo hơi tại Quảng Đông, Quảng Tây từ tháng 01 năm 2016- tháng 3 năm 2019 (đồng/kg)

Nguồn: CSDL AgroMonitor

SỰ KIỆN QUAN TRỌNG TRONG THÁNG 

Sự kiện trong nước

- Theo tin từ Reuters, hôm 12/3 Trung Quốc chính thức ban hành lệnh cấm nhập khẩu heo sống, heo rừng và các sản phẩm thịt heo từ Việt Nam sau khi Bộ NN Việt Nam liên tiếp công bố các ổ dịch tại miền Bắc nước này.

- Theo nhận định từ chuyên gia đến từ Rabobank, nhập khẩu thịt heo đông lạnh của Trung Quốc trong năm 2019 có thể tăng thêm 2 triệu tấn so với năm trước do nguồn cung nội địa thiếu hụt. trong báo cáo mới nhất, Bộ NN Mỹ cũng dự báo Trung Quốc có thể phải tăng nhập khẩu thịt heo thêm 33%, thịt gà thêm 32% và thịt bò thêm 20% do ảnh hưởng của dịch tả châu Phi khiến sản lượng thịt lợn của Trung Quốc giảm mạnh.